Дипломная работа: Тюркские заимствования в 1 томе толкового словаря В. И. Даля

Одной из важнейших задач лингвистики является всестороннее изучение взаимодействия языков. В центре этой проблемы – исследование эволюции словарного состава языка в ходе исторического развития под влиянием других языков.
В лингвистике традиционно считается, что естественным и закономерным процессом, сопровождающим контакты народов и их языков, является заимствование. Одним из заметных в составе русской лексики является пласт тюркских заимствований, как отмечают исследователи: «Тесные многовековые отношения с тюркоязычными народами, общность исторических судеб многих тюркоязычных народов с русским народом обусловили наличие значительного количества тюркизмов в русском литературном языке» [1, с. 182].
Проблема изучения тюркско-русских языковых контактов, а именно тюркских элементов в русском словарном составе, имеет давнюю традицию. Лингвистические исследования по Turco-Russia проводились на различном материале (памятники письменности, художественная литература, диалекты, регионы, фольклор, язык СМИ и др.) и в различных аспектах (этимологический, хронологический, фонетический, орфографический, семантический, грамматический, функциональный, сравнительно-сопоставительный и др.). Объектами научных исследований становились тюркские заимствования определенных тематических групп (названия растений, животных, одежды, построек и строительного дела, предметов домашнего обихода, наименования лиц, военная лексика, лексика пищи и др.).
Анализ тюркизмов в лингвографических источниках проводился на следующем материале: на материале исторических словарей (И.Г.До-бродомов, Г.Я.Романова и др.), диалектных (А.Н.Кононов, Л.А.Куба¬нова и др.), этимологических (Ю.Н. Караулов, Н.А.Баскаков, К.Р.Галиуллин, Г.Р.Муратова, Э.В.Се¬вортян, Р.А.Юналеева и др.), иноязычных (иностранных) слов (А.А.Ба¬бин¬цев, А.З.Розенфельд и др.). Тюркские заимствования в составе толковых словарей рассматриваются в исследованиях Г.Н.Асланова, К.Р.Баба¬ева - лексико-семантический аспект, Б.Б.Джапаровой - в составе этнографической и региональной лексики, Н.К.Дмитриева - этимологический аспект, Р.З.Киясбейли - семантический аспект, Н.Г.Михайловской - в составе заимствований из языков народов бывшего СССР и др. [2 -11].
Однако, несмотря на наличие большого количества научных трудов, посвященных тюркским заимствованиям русского языка, как отмечают исследователи, «ощущается недостаток в обобщающих работах и в работах по современному периоду» [12].
Лексическое многообразие состава языка на определенном этапе своего развития, как известно, находит отражение в лингвографических источниках. Наиболее полно эти сведения представлены в толковых академических словарях. Главной задачей данных изданий является объяснение значений находящихся в нем единиц. Однако круг сведений, содержащихся в этих словарях, намного шире. В них дается информация о произношении, ударении, написании, грамматических характеристиках, об особенностях употребления слова, в ряде случаев приводятся устойчивые выражения, этимологические и исторические комментарии. ....
Сборник дипломных работ [бесплатно]
Толық
0 0

Курсовая работа: Банковский и реальный сектор экономики сущность, специфика и проблемы взаимодействия

ВВЕДЕНИЕ
Экономическое развитие Республики Казахстан в современных условиях характеризуется стабильностью и устойчивой тенденцией к росту. Макроэкономические параметры, касающиеся динамики ВНП, промышленного производства, расширения инвестиционного потенциала, фактов и темпов инфляции, носящей умеренный характер, позволяют последовательно и целенаправленно осуществлять системные преобразования отечественной экономики.
Основную роль в развитии отечественной экономики играют финансовые ресурсы, поскольку финансовый сектор остается новатором и двигателем реформ, от стабильности и устойчивости развития которого во многом зависят темпы и качество экономического роста страны. Следует отметить, что на данном сегменте лидирующее положение занимает банковская система Казахстана, которая развивается достаточно стабильно.
В настоящее время ни у кого не вызывает сомнения устойчивость банковской системы Казахстана и создание благоприятной макроэкономической ситуации для развития реального сектора экономики в целом. Это снижение инфляции, обеспечение равновесного курса национальной валюты, для любого государства очень важно иметь свою национальную валюту, это необходимо для развития государства а целом. Между тем национальную валюту необходимо ценить и постоянно поддерживать. А для этого страна должна быть занята производством, продукция страны должна быть востребована на мировом рынке, тогда и национальная валюта страны будет цениться другими государствами. По динамике этих показателей Казахстан находится на лучших позициях среди стран СНГ, а по итогам последних 5 лет — в одном ряду со странами Восточной Европы......
Сборник курсовых работ [бесплатно]
Толық
0 0

Өмірбаян: Айтбай Жұмағұлов Ботпайұлы (1975 жылы)

Айтбай Ботпайұлы Жұмағұлов (1975 жылы, Қарақұдық ауылы, Бұқар жырау ауданы, Қарағанды облысы) - айтыскер ақын, филология ғылымдарының кандидаты, доцент[1].
Атбай Ботпайұлы 1992 жылы Қарақұдық ауылы Амангелді орта мектебін бітірген. Академик Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті филология факультетінің түлегі (1995-1999). Еңбек жолын Қарағанды қаласындағы Әлихан Бөкейхан атындағы №76 қазақ орта мектебінде қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі ретінде бастайды(1999-2000), Кейін Қазақстан-Ресей қазіргі заманғы университетінде оқытушы болып қызмет атқарған (2000-2001). 2001 жылдан бері академик Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті филология факультетінің қазақ әдебиеті кафедрасында аға оқытушы болып қызымет етіп келеді. 2012 оқу жылынан бастап университет доценті. Аталмыш университеттің аспирантурасында күндізгі бөлімінде білім алған (2002-2005). 2007 жылы академик Рымғали Нұрғалидың жетекшілігімен Л.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде кандидаттық диссертация қорғаған. 2005 жылдан бері Қарағанды облысы Мәдениет басқармасы Халық шығармашылығы орталығында «Арқа» айтыс ақындар мектебінде жетекшілік етіп қызмет атқарады.....
Өмірбаян / Биография
Толық
0 0

Әңгіме: Антон Чехов | Сүргінде

Заманында Толковый деп атанған Семен қарт пен атын ешкім де білмейтін жас татар жігіті жағада, оттың басында отыр, қалған үш қайықшы үй ішінде. Жасы алпыстарға келген, арық, тістері түскен, жауырынды, сырт қарағанда әлі де мығым Семен қарт мас ол үйге барып жатып ұйықтайтын еді, бірақ қалтасында жарты штофы бар, соны үйдегі жігіттер сұрап ішіп қоя ма деп қауіптенгендіктен ғана бармай отыр. Татар ауру. Қиналып, шоқпытына оранып, Симбир губерниясы жақсы екенін сонда, үйінде, сұлу, ақылды келіншегі қалғанын айтып отыр. Жасы жиырма бестен аспаған, бірақ қазір оның бозғылт, мұңды жүзі оттың жарығында жас баланың әлпеті сияқтанып көрінеді.

— Әрине, бұл жақ пейіш емес, - деп отыр Толковый. - Өзің де көріп жүрсің ғой өзен жағалауы жап-жалаңаш, төңірегінің бәрі саз балшық, басқа түк те жоқ...

Жарықтық пасха мейрамы өткелі қашан, сең әлі жүріп жатыр, мана ертеңгісін қар да жауды.

— Хал мүшкіл! Хал мүшкіл! - деп татар төңірекке үрейлене қарап қойды.

Бұлардан он қадамдай жерде ызғарлы өзен қарауытып ағып жатыр, суы гүрілдеп, жырмаланған жардың балшығына шолпылдай соғып, әлдеқайда алыстағы теңізге қарай асыға ағып барады. Тап жағада үлкен баржа қарауытып көрінеді, оны қайықшылар "қарбас" дейді. Арғы бетте, алыста, біресе өшіп, біресе шалқып, айдаһардай ирелеңдеген оттар көрінеді, олар - қау шөпке салынған өрт. Сол айдаһар оттардың арғы жағы тағы да меңіреу қараңғылық. Ұсақ сеңдердің баржаға дүңкілдеп соғылғаны естіліп қалады. Ауа дымқыл, суық... .....
Әңгімелер
Толық
0 0

Буындарыңыз ауырып жүр ме?

Егер буындарыңыз ауырса, одан құтылу үшін көптеген дәрі пайдаланып көрген шығарсыз. Алайда оның ешқайсысы көмектеспесе, сізге жаңа әдіс қолдану керек. Бұл әдіс сіздің аяғыңызға, мойыныңызға, беліңізге пайдалы.

Ол үшін небары 150г желатин қажет. Бұл мөлшер толық бір айға жетеді. Күн сайын желатиннің екі шай қасығын қолданып, оның 1/4 бөлігін бір тостаған мұздай сумен араластырып, түнге қалдырасыз. Ертесіне бұл қоспаны аш қарынға ішіңіз. Егер дәмі ұнамаса, бал, шырын немесе қаймақ қосуға болады.

Бір аптадан соң аурудың әлсірегенін байқайсыз. Ал бір айдан кейін тіпті пайдаланбай-ақ қоюға да болады, өйткені емнің нәтижесіне көз жеткізесіз.......
Кеңестер
Толық
0 0

Курстық жұмыс: Саясаттану | Басқару еңбегінің мәдениеті мен этикасы

Кіріспе.
Жүйені кез келген типке қолдану – біршама шартты, абстракты ұғым. Философиялық жүйелер, сандар жүйесі, байланыс жүйелері, білім беру жүйелері дегендер болады.
Жүйелердін біреуі физикалық, технологиялық мәндердегі концепциялардың өзіндік үйлесімі болып саналады. Адам денесінің жеке органы да, жеке адамның өзі де, жеке машина немесе машина кешені де яғни кейбір міндеттерді шешетін кез-келген нәрсе жүйе бола алады. Тұтас әлемнің өзі жүйе, ал оның өзі көптеген үлкен және шағын жүйелерден тұрады.
Жүйелік – табиғат құбылысының жалпылама қасиеті болып саналады. Қоғам әрқашанда ұйымдасқан түрде болады да, белгілі бір жүйе ретінде жұмыс істейді. К.Маркс осы тарапында жазып, қоғам тұтастай жүйе ретінде дамиды деп атап көрсетті. Табиғи байланысқан осы жүйенің өзі тұтастай жиынтық түрінде өзінің алғы шарты болады, әрі оның мақсатты дамуы қоғамның барлық элементтерін өзіне бағындыруға немесе содан оның жетіспейтін органдарын құруға бағытталады. ....
Курстық жұмыстар
Толық
0 0

Курстық жұмыс: География | Дүниежүзілік мұхит

Жердегі су күн жүйесі планеталарының ішінде тек Жерде ғана су сұйық күйде таралған. Мөселен, Шолпанда су тек қана газ күйінде, ал Марста тек қана мұз түрінде кездеседі екен.
Жер бетіндегі су гидросфераны құрайды. Оған мұхиттар мен теңіздер, көлдер мен өзендер, бөгендер мен мұздықтар, жер асты сулары мен атмосферадағы ылғал жатады.
Гидросферадағы барлық судың мөлшері шамамен 1,6 млрд км3. Оның 96,5%-ы мұхиттар мен теңіздердегі тұзды су; 1,7%-ы мұздықтар мен тұрақты қарлар; 1,7%-ы жер асты сулары; 0,06%-ы өзен, көл, батпақ, атмосферадағы су болып табылады. Тұшы судың үлесіне 2,5% тиеді.
Тұщы су барлық тіршіліктің негізі. Оны адам баласы өнеркәсіпте, ауыл шаруашылығында, күнделікті тұрмыста пайдаланады.
Жер бетіндегі тіршілік үшін гидросфераның маңызы өте зор. Су қабығы қоршап жаткандықтан, біздің планетамыздың климаты адам тіршілігіне колайлы.
Табиғатта су баяу жылынып, баяу суынады. Мұхиттар мен теңіздердің суы жаз бойы күн сәулесінен мол жылу жинайды да, қыста планетамыздың ауасын жылытады.....
Курстық жұмыстар
Толық
0 0

Курстық жұмыс: Экономика | Қазақстан Республикасындағы сұранысты қаржы бойынша пайдаланудың сипаттамасы

Кіріспе
Осы тақырыптың негізгі мақсаты - сұраныс пен ұсыныс заңдарының мәнін аша отырып, оларға әсер ететін факторларды талдау. Жетілген бәсекелі нарық моделінің көмегімен, экономикалық ортаның өзгерістері баға мен сатып алатын тауар санына әсер етеді деген болжауды ары қарай дамытамыз. Сұраныс пен ұсыныс теориясының негізінде нарықтық тепе-тендіктің қалыптасуы мен өзгеруінің себептерін түсінеміз. Микроэкономикалық теорияда сұраныс пен ұсыныстың икемділік концепциясы теориялық және практикалық маңыз-дылығымен ерекше орын алады. Сондықтан тақырыпта сұраныстың бағалық, табыстық және қиылысқан икемділігіне, сұраныстың бағалық икемділігіне әсер ететін факторларға, икемділіктің коэффициентін анықтауға және сұраныс пен ұсыныстың икемділік концепциясының тәжірибедегі роліне көп көңіл бөлінеді. Сұраныс пен ұсыныс теори-ясының мәнін жете түсінбей, келесі тақырыптарда қарастырылатын материалдарды меңгеру мүмкін емес.....
Курстық жұмыстар
Толық
0 0

Курстық жұмыс: Қазақ әдебиеті | Қожа Ахмет Яссауидың Түркістанға байланысы

Кіріспе
Түркістан Қазақстан Республикасындағы тарихи қала, Иассы – Оңтүстік Қазақстан облысы Түркістан қалалық әкімдік аумағының орталығы. Сырдарияның оң жағалауында Қаратау жотасының етегінде орналасқан. Халқының саны 90,3 мың адам. Қаланың іргетасы б.з. 1 мыңжылдықтың орта шенінде қаланған. Археологтар Түркістан қаласының тарихы тереңде жатқанын дәлелдеп отыр. Түркістан қаласының айналасындағы аймақта тас дәуірі ескерткіштері – Шоқтас, Қосқорған бұл өңірде әуелгі адам кем дегенде 550 мың жыл бұрын мекен еткенін көрсетеді. Б.з.б. 2 мыңжылдықтан бастап Түркістан қаласы төңірегінде Қазақстанның басқа да өңірлеріндегідей андрон мәдениетін жасаушылар тұрған. Түркістанның ежелгі аты – Иасы. Түркістан Есім ханнан бастап Қазақ хандығының орталығы болды. Сол кезден Иасы қаласы Түркістан деп атала бастады. 18 ғасырда жоңғар шапқыншылығы қаланы құлдыратып жіберді. 1819 жылы Түркістан Қоқан хандығының қол астына қарады. Қалада мақта тазалау, жем, кірпіш заттары, темір-бетон бұйымдарын шығаратын, тұрмыс қажетін өтейтін комбинаттар, кәсіпорындар жұмыс істейді.....
Курстық жұмыстар
Толық
0 0

Дипломдық жұмыс: Экономика | Коммерциялық банктердің лизингтік операциялары

Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Дипломдық жұмыс тақырыбы -«Коммерциялық банктердің лизингтік операциялары». Лизинг экономика өмірінінің ең қиын кезеңдеріне қатысады, сатып алу және сату қатынастарын және аренда мен займдарды қарастырады. Сондықтан да лизинг түсінігі нақты белгілі бір анықтамада болмайды.
Бүгінгі таңда банк қызметтерін толығымен жетілдіру, банк жүйесінің даму жолдарын анықтау еліміздің экономикалық, саяси, әлеуметтік өмірінің басты назарында. Қазақстан экономикасының нарықтық қатынастар жолына түсуі оның жалпы әлемдік тенденция спекторында дамуын анықтайды. Сондықтан, коммерциялық банктер қазіргі банктік несиелік істі қалыптастыра отырып әлемдік тәжірибеге сүйенеді. Бірақ, қазіргі жағдайда батыс экономикалық теорияларының жетістіктері Қазақстандық коммерциялық банктерді қанағаттандыра алмайды.
Бәрімізге белгілі Қазақстанда нарықтық қатынастарды қалыптастыру кезеңі сауда-экономикалық байланыстардың жаппай үзілісі, өндірістің және инфляция мен баға деңгейінің өсуі нәтижесінде, инвестициялық белсенділіктің төмендеуі жағдайында бастады.....
Дипломдық жұмыстар
Толық
0 0