Ертеде өмірі өкінішпен, өксікпен өтіп жатқан Айдарбек атты кедей болыпты. Кедей болғанда да байғұстың өмір бойы табағы майланбаған. Тақымы атқа тимей, нағыз сіңірі шыққан кедей болса керек. Жан дегенде жалғыз жары Қатшадан басқа оның қараша үйіне кіріп-шығып, сырласып мұңдасатын да ешкімі болмаған екен. Қыстың ұзақ, жаздың қысқа түндерінде: «Құдай бізді өмірден баз кешіп, ұрпақсыз......
Үлкен клубтың ішінде бағанадан бері шулап отырған жұрт орындарынан ду көтерілді. Соттың председателі жер ортадан асқан, орта бойлы, артық еті жоқ, сылыңғырлау кісі екен. Артынан ере шыққан бір әйел, бір еркек екеуі де бұл өңірде көзге түспеген кісілер. Әйелдің басында бір тартар шәлісі бар, неше адам. Соттың екінші жолдасы ұстарамен қырғызған доп-домалақ әдемі жұмыр басын тікендей қадалып өсіп келе жатқан шашы жапқан жас жігіт. Ол сот председателінің сол жағына шықты. Үшеуі отыра бергенде:
— Отырыңыздар!— деген дауыс естілді.
Председатель бірсыпыра сот рәсімінен кейін барып:
— Айыпкер Арлыбек Жарболов, сотқа тек шыныңызды айтуға ант етіңіз,— деді. Жұрт сот председателі атын атағанда орнынан көтерілген Арлыбекке қарады, енді ғана байқағандай үлкен залдағы жаудыраған көп көз өзіне қадалғанын айқын сезгендіктен бе, әлде жұрттың бәрі маған қарап отыр-ау деді ме, айыпкер жерге қарап, ұяң, ақырын сөйледі: .....
…Уақыт қарқыны зымыран. Күні кеше өткен сияқты уақиғалар бүгінде тарих беттеріне айналып та үлгірді. Бұл жаңа мемлекет пен жаңа қоғамның дүниеге келуінің азапты толғаққа толы, сонымен бірге ғаламат сәті еді. Сол сәт әлі аяқталған жоқ, бірақ ең қиын белестерден аса білдік. Ең қиын жылдар дәл қазір артымызда қалды, сондықтан да мен еліміздің еңсесі биіктей беретініне сенемін.
Н.Назарбаев
Тарих толқынында қазақ елі, азап шектірген жылдар, ауыртпалық кезеңдер басынан өткергені баршаға мәлім. Бірақ біз қаймықпадық ата-бабаларымыз біз үшін жанын да қанында аямай, бізге жерімізді аманттап қалдырды. Әлихан Бөкейханов «Әр ұрпақ өзіне артылған жүкті жетер жеріне апарып тастағаны дұрыс, әйтпесе болашақ ұрпағымызға аса көп жүк қалдырып кетеміз. Кейінгі ұрпақ не алғыс, не қарғыс беретін алдымызда зор шарттар бар»,-деген. Біз осы болашақ ұрпақ алдындағы борышымызды өтеп кете аламызба жоқпа ол әрине бізге байланысты.
Мақсаты: оқушылардың танымдық қабілетін арттырып, интеллектуалды, өнерлі де жігерлі, шығармашыл, еркін ойлай алатын жеке тұлға етіп тәрбиелеу. Оқушылардың білімдерін пысықтау. Алған білімдерін саралай отырып, оқу іс – әрекетіне деген қызығушылықтарын арттыру. Көрнекілігі: түрлі тапсырмалар, жұмбақтар, мақал - мәтелдер слайд. Түрі: сайыс
Барысы: Жүргізуші: Қайырлы күн, қадірлі көрермендер! «Зерде» интеллектуалдық ойынына қош келдіңіздер! Бүгін ойын сайыс түрінде өтеді. /оқушылар ортаға шығады/ Жүргізуші: Уа, халайық, халайық, Бәріңе жар салайық! Бүгін сайыс төріне, Есеп шешіп таласып, Жұмбақ айтып аңдысып, Шабыт тасып шалқысып, Кең пейілді жігермен, Келді міне көп білген,- демекші енді көпшілік қауым, күш жігері шалқыған, бұл жеңіс менікі деп артынған оқушыларды ортаға шақырайық. .....
1.Әлеуметтік қатынастар субъекті әрі әлеуметтік мәнді қасиеттердің иегері ретінде әрбір адам-жеке адам болып сипатталады. «Жеке тұлға» түсінігімен қатар біздің қолданымымызда «тұлға», «дара тұлға» терминдері бірге жүр.Бұл түсініктердің әрқайсысы өз ерекшіліктерімен ажыратылады, бірақ бір-бірімен тығыз байланысты. Осылардың ішінде ең жалпыланған, көп қасиеттердің бірігуін - «адам» түсінігі қамтиды. Адам - өмір дамуының ең жоғарғы деңгейінің көрінісі, оғамдық еңбек барысының жемісі әрі табиғат пен әлеуметтік болмыс тұтастығын аңдататын тіршілік иесі. Алайда, адам әлеуметтік- тектік мәнге ие болғанмен, ол жалпы табиғат туындысы ретінде- дара адамдық сипаты жағынан жанды мақұлық дүниесіне бөлектенбейді. ....
Өндірісте шығарылатын таблеткалардың барлығы дерлік қосымша заттар қосу арқылы дайындалады. Тек аздаған тобы ғана қосымша заттарсыз дайындалады. Қосымша заттардың негізгі қолданылу мақсаты — бұл бір жағынан оңай дозаланатын және престелетін масса алу, екінші жағынан — дәрілік заттардың таблетка құрамынан қажетті жылдамдықпен бөлініп шығуын қамтамасыз ету. Таблетка құрамына енгізілетін қосымша заттардың негізгі мөлшерлері МФ XI басылымында „Таблеткалар" статьясында көрсетілген. Қосымша заттардың жалпы мөлшері дәрілік заттың мөлшерінің 20 процентінен аспауы керек. Тек толтырғыштардың қолданылатын мөлшерінде ғана ерекшеліктер бар, олардың таблеткадағы мөлшері белгіленбейді. Нормадан ауытқулар жеке статьяларда көрсетіледі. Мысалы, таблетка салмағынан тальктың мөлшері 3 %-тен, стеарин қышқылының, магний немесе кальий стеоратының мөлшері 1 %-тен, твин-80 — 1 %-тен аспау керек. Қазіргі кезде таблетка өндірісінде қолданылатын қосымша заттардың 150-ден астам түрі бар. Ал олардың тек 70 ғана мемлекеттік реестрге кіргізілген. Химиялық-фармацевтік өндіріс медицина қажеті үшін арнайы қосымша заттар шығармайды. Оларды химия, тамақ, тау-кен және т. б. өндірістерден алады. Осы заттар санитарлық-гигиеналық нормалары бойынша медицина қажетіне жарамайтынын атап айту керек. Сондықтан да болар, МФ XI — басылымына таб¬летка өндірісі үшін қосымша заттардың тек 23 түрі ғана енгізілді. Таблетка өндірісінде қолданылатын барлық қосымша заттарды олардың қолданылу мақсаты бойынша мына топтарға бөлуге болады: • байланыстырғыштар • антифрикциондық заттар • ыдыратқыш заттар • толықтырғыштар • бояғыш заттар • препараттың әсерін ұзартатын заттар....
Эндокриндік бездердің (гректің endon - ішкі, сrіnео - бөлемін немесе шығарамын) сөлін шығаратын өзегі жоқ, без жасушалары қан және лимфа капиллярларымен өте жиі торланған, сондықтан без өнімдері тікелей осы тамырларға өтеді. Эндокринология ішкі сөлініс бездердің физиологиясы мен патологиясы ғылым ретінде XIX ғасырдың екінші жартысында қалыптасқан. Бұл бағыттағы ғылыми зерттеулердің негізін А.Бертольд салды. Ол еркек жануарлардың жыныс бездерін сылып алып тастағанда негізгі және қосымша жыныс белгілерінің өзгеріп, ал бұл безді қайтадан денесіне орнатқанда, оның жағдайы айтарлықтай жақсаратынын анықтады. Кейін, әсіресе осы ғасырдың 50-90 жылдары эндокриндік жүйенің физологиясы мен патологиясы бойынша көптеген тәжірибелік және клиникалық мағлұматгар жиналды. Оған қоса гормондардың химиялық табиғаты анықталып, әсер ету тетіктері ашылды. Кейбір зерттеушілер бұл бездердің организм қызметін реттеудегі орнын шектен тыс көтерген, тіпті оларды жеке автономды реттеуші жүйеге жатқызған. Эндокриндік бездер жүйесін орталық жүйке жүйесінен жоғары құрылым ретінде, ағзалар мен олардың жүйелерінің, соның ішінде орталық жүйке жүйесінің де негізгі реттеушісі ретінде қарастырған. Шын мәнісінде олай болмай шықты. Негізгі ғылыми мәліметтерге қарағанда, ішкі сөлініс бездерімен олардың әртүрлі гормондарының әсері организмнің қызметін жүйелік гуморальдық реттеу жүйесінің бір ғана бөлімі болып шықты. Бұл реттеу жолының негізгісі - жүйке жүйесі. Өйткені ол көп тарапты, арнайы маманданған және әр бөлімінің өз орны, маңызы бар жүйеге жатады. Оның рефлекстік доғасының барлық бөлімдерінің жоғары дәрежедегі қозғыштығы, жүйке серпіністерінің жылдамдығы мен анық бағытталуы т. б. морфоәрекеттік ерекшеліктері бұған дәлел. Көмірсу алмасуының салыстырмалы ұзақ әрекеттік ауытқуын қамтамасыз ететін реттеуші механизмге гормондардың қатысуы, спорт жанкүйерлері мен емтихан тапсырушы студенттердің эмоциялық күйзелісі кезінде жақсы көрінеді. Түрлі эмоция кезінде қобалжығанда, қорыққанда, қуанғанда т.б. жағдайларда ылғи да гипергликемия – қандағы қанттың көбеюі байқалады, ал кейде тіпті глюкозурия - несепте қант пайда болады. Түрлі эмоция кезінде көмірсу алмасуының аталған өзгерістерінің пайда болуы норадреналин мен адреналиннің әсерінен бауырда гликогенолиздің күшеюіне байланысты ....
ВВЕДЕНИЕ Актуальность темы: Отношения с соседями и внутренняя и внешняя политика по отношению к ним имеют чрезвычайно важное значение для любой страны. Все страны хотят иметь мир и безопасность на своих границах и дружественно настроенных соседей. Не многим удалось этого добиться, поскольку история и традиции в не меньшей степени, чем размеры страны и ее ресурсы, часто усиливали разногласия и конфликты между соседними странами. Одним из регионов мира, вызывающих постоянную тревогу в плане реально существующих и потенциальных конфликтов являлись страны Балканского Союза. Внешняя политика стран региона была одним из актуальных вопросов в мировой истории. В условиях начала ХХ века правящие круги стран Балканской коалиции предпринимали спешные меры для того, чтобы начать военную экспансию против Турции. С этой целью они осуществляли сложное политическое маневрирование, создав военно-политический союз, направленный против Турции, а также фактически против Австро-Венгрии. Балканский Союз был оформлен в марте-октябре 1912 года рядом договоров, военных конвенций и соглашений. Балканский Союз складывался при активной поддержке России, стремившейся с его помощью преградить путь к экспансии Австро-Венгрии и Германии на Балканы. Однако идея создания Балканского союза встретила одобрения правительств Англии и Франции. В октябре 1912 года государства Балканского союза начали войну против Турции, которую они вскоре победоносно завершили. Разгоревшийся после их победы спор между Сербией, Грецией и Болгарией из-за раздела Македонии привел к разногласиям среди бывших союзников и к войне между ними (1913 год), ознаменовавший конец Балканского Союза. Программы мира делают изучение внешней политики Балканских государств политически актуальным. Степень изученности проблемы: Увеличение роли стран Балканского союза в мире стимулировало интерес исследователей к проблемам его истории. К настоящему времени созданы обобщающие труды, анализ современного социально-экономического и политического развития этих стран и на которые может опереться исследователь при изучении внешний политики этих стран. Зарубежная, особенно индийская, историография рассматриваемых в работе вопросов весьма обширна. Наиболее значительными исследованиями общего характера являются работы: «Международные отношения в эпоху империализма» документы из архивов царского и Временного правительств 1878-1917 гг. Сер.2, т. 18-20., «Международные отношения 1870-1918гг.» Сборник документов 1940 г. Мемуары Л. Д. Троцкого 1912-1913г.. Эти работы объединяет единый методологический подход к описанию глобальных и региональных конфликтов, также ряда работ по проблемам истории международных отношений внешней политики Балканских государств. Исходя из политической и научной значимости темы, учитывая степень её изученности, была поставлена следующая цель курсовой работы: на основе документов и других источников исследовать внешнюю и внутреннюю политику стран Балканского союза и Турции в начале ХХ века, причины, основные направления и особенности, ход военных действий войны 1912 -1913 гг. Проследить сложное и неоднозначное развитие общественно-политической мысли и ход идеологической борьбы. Установить то взаимное влияние, которое оказывали друг на друга процессы в сфере экономики и политики и с этой точки зрения проследить эволюцию политических систем. Определить роль этих стран в мире и рост степени влияния на международные отношения в связи с внутриполитическими изменениями......
